Irrigatiecontroller instellen: programmeer je bewatering

Een irrigatiecontroller programmeer je in een paar minuten: stel de starttijd, sproeiduur en frequentie in, en je bewatering loopt automatisch. Zo hoef jij nooit meer te vergeten water te geven, ook niet tijdens vakantie.

Wie een mooie tuin wil zonder er elke dag bij te staan, heeft een automatische bewatering nodig. Een irrigatiecontroller, ook wel bewateringstimer of watertimer genoemd, is het kloppende hart van zo'n systeem. Hij bepaalt wanneer het water aan gaat, hoe lang het stroomt en hoe vaak per dag of week. Moderne digitale controllers zoals de Bradas Black Line irrigatiecontroller zijn verrassend eenvoudig te bedienen, zelfs als je nog nooit met beregening gewerkt hebt.

In dit artikel lees je precies hoe je zo'n controller instelt, welke programma's je kunt gebruiken en welke combinaties met sproei-apparatuur het beste werken. Na het lezen weet je alles om je eigen tuinberegening te automatiseren.

Wat doet een irrigatiecontroller precies?

Een irrigatiecontroller is een timer die op de waterleiding of buitenkraan wordt geschroefd. Binnenin zit een elektrisch gestuurde klep die open en dicht gaat op de door jou ingestelde tijden. Je programmeer hem via een display en knoppen, of soms via een app op je telefoon. Op het ingestelde tijdstip opent de klep, het water stroomt naar je sproeiers of druppelsysteem, en na de ingestelde tijd sluit de klep weer automatisch.

Dat klinkt simpel, en dat is het ook. Het grote voordeel is dat je niet meer zelf hoeft te denken aan bewatering. De digitale irrigatiecontroller van Bradas heeft meerdere programma-opties, zodat je bijvoorbeeld door de week anders kunt bewateren dan in het weekend. Je kunt ook per dag instellen of je wilt bewateren of niet.

Een andere handige functie is de uitstelmodus. Stel dat het morgen regent, dan kun je de controller met een knop een of meer dagen pauzeren zonder het programma te wissen. Zo hou je controle, ook als het weer niet meewerkt.

Stap voor stap: irrigatiecontroller instellen

Het instellen van een irrigatiecontroller verloopt bij de meeste modellen volgens dezelfde stappen. Eerst installeer je de hardware: schroef een kraanadapter op je buitenkraan en koppel de controller daarop. Sluit het sproeisysteem aan op de uitgang van de controller. Plaats de batterijen en zet hem aan.

Daarna stel je de huidige tijd en datum in. Dit is belangrijk, want zonder de juiste tijd weet de controller niet wanneer hij moet starten. De meeste modellen beginnen hiermee zodra je ze aanzet. Druk op de klok-knop of navigeer naar de tijdsinstellingen en voer de huidige tijd in.

Vervolgens stel je het programma in. Kies een programmanummer, voer de starttijd in en bepaal de sproeiduur, meestal instelbaar van 1 minuut tot meerdere uren. Kies daarna de frequentie: elke dag, om de dag, of op specifieke weekdagen. Sommige controllers laten je meerdere starttijden per dag instellen, handig als je 's ochtends en 's avonds wilt sproeien.

Sla het programma op en test het door de handmatige startfunctie te gebruiken. Zo kun je controleren of alles goed is aangesloten voordat het automatische schema ingaat. Is alles in orde, dan kun je de controller met een gerust hart met rust laten.

Welke sproeiduur en frequentie zijn goed?

Dit is de vraag die de meeste tuiniers bezighoudt. Het antwoord hangt af van je grondsoort, het weer en de planten die je wilt bewateren. Als vuistregel geldt: liever minder frequent maar dieper bewateren dan elke dag een beetje. Diepgaand bewateren stimuleert wortels om dieper te groeien, wat de plant weerbaarder maakt tegen droogte.

Voor een gazon in de zomer is tweemaal per week 20-30 minuten sproeien via een roterende sproeier of zwenksproeier een goede richtlijn. Voor een border met vaste planten en een druppelsysteem kun je het beter elke dag op hete zomerdagen en elke twee dagen bij normaal weer instellen op 20-40 minuten.

Groenten en kruiden willen regelmatige, gelijkmatige vochtigheid. Stel de controller in op dagelijkse bewatering, vroeg in de ochtend. Gebruik bij voorkeur een druppelslang of zweetslang bij de wortels, want natte bladeren vergroten de kans op ziekten bij groenten.

Controller combineren met een druppelsysteem of sproeier

Een irrigatiecontroller is pas echt nuttig als hij gekoppeld is aan een goed bewateringssysteem. De meest gebruikte combinaties zijn: controller plus druppelslang voor borders en moestuinen, of controller plus sproeier voor gazons en grote vlakken.

Voor een druppelsysteem sluit je de controller aan op de kraan, leg je een PE-hoofdleiding en vertakt je die met T-stukken en kniestukken naar de druppelslangen. Gebruik slangkoppelingen om verbindingen waterdicht te maken. Het systeem werkt op lage druk en is zuinig in gebruik.

Voor een gazonsproeier gebruik je een tuinslang als verbinding tussen controller en sproeier. Een roterende sproeier of pulssproeier geeft water over een groot oppervlak. Stel de controller in op vroeg in de ochtend, dan verdampt het minste water en krijgt het gras de hele dag om het op te nemen.

Veelgemaakte fouten bij het instellen van een irrigatiecontroller

De meest gemaakte fout is de sproeiduur te lang instellen. Meer water is niet altijd beter. Teveel water kan wortels laten rotten en schimmelproblemen veroorzaken. Begin met kortere tijden en kijk hoe de planten en de bodem reageren. Prik dagelijks even met je vinger in de grond om de vochtigheid te controleren.

Een tweede veelgemaakte fout is vergeten de batterijen te vervangen. Een lege batterij betekent dat de controller stopt met werken en je planten niet meer automatisch water krijgen. Controleer de batterijen aan het begin van elk seizoen en vervang ze preventief elke 12 maanden.

Tot slot: vergeet de kraan niet open te laten staan. De controller regelt de klep in het apparaat zelf, maar de buitenkraan moet wel open zijn. Dit klinkt vanzelfsprekend, maar het is een fout die regelmatig wordt gemaakt, zeker na de winter als je de waterkraan hebt dichtgedraaid.

Onderhoud en opslag van je controller

Een irrigatiecontroller vraagt weinig onderhoud. Haal hem aan het einde van het seizoen van de kraan en bewaar hem droog en vorstvrij. Verwijder de batterijen voor opslag om lekkage te voorkomen. Controleer voor gebruik in het voorjaar de afdichtingen en ringen op slijtage en vervang ze indien nodig. Goede koppelingen en fittingen zorgen voor een lekkagevrije aansluiting jaar na jaar.

Spoelt het systeem je tuin soms onder of geeft het te weinig water, controleer dan de waterdruk van je aansluiting. De meeste controllers en druppelsystemen werken het beste bij 1,5 tot 4 bar. Is de druk te hoog, gebruik dan een kogelkraan als tussenstop om de druk handmatig te reduceren. Meer informatie over beregening vind je in het complete aanbod van Bradas.

Veelgestelde vragen over irrigatiecontrollers

Heeft een irrigatiecontroller stroom nodig?

De meeste tuincontrollers werken op batterijen, zodat je geen stopcontact nodig hebt. De Bradas Black Line controller gebruikt standaard AA-batterijen die een heel seizoen meegaan. Ideaal voor gebruik buiten zonder stopcontact in de buurt.

Kan ik meerdere programma's instellen op een controller?

Ja, de meeste digitale controllers ondersteunen meerdere programma's. Je kunt zo voor het gazon een ander schema instellen dan voor de border. Elke zone heeft zijn eigen startijd, sproeiduur en frequentie die je onafhankelijk van elkaar instelt.

Wat doe ik als het gaat regenen maar de controller toch sproeiert?

Je kunt de controller handmatig uitstellen via de regenvertraging functie. De meeste modellen hebben een knop waarmee je het systeem 24, 48 of 72 uur pauzeert. Je programma blijft bewaard en start daarna gewoon weer op. Sommige systemen ondersteunt ook een aparte regensensor.

Hoe verbind ik de controller met een druppelsysteem?

Schroef een kraanadapter op de buitenkraan, bevestig de controller op de adapter en sluit de hoofdleiding aan op de uitgang van de controller. Daarvandaan leg je de druppelslang of zweetslang naar de planten. Gebruik koppelstukken voor vertakkingen.

Kan ik de controller ook in de winter buiten laten hangen?

Nee, dat wordt afgeraden. Vorst beschadigt de rubber afdichtingen en de interne onderdelen. Haal de controller na het tuinseizoen af, bewaar hem binnen op een droge plek en verwijder de batterijen. Zo gaat hij jarenlang mee.